۹

دعای سلامتی امام زمان را صحیح بخوانیم

اخلاق و دین

نماز ظهر را که با شیعه های دوست داشتنی ضاحیه خواندیم، روحانی مسجد برای چند دقیقه بین دو نماز سخنرانی کرد. وی در مورد دعای فرج صحبت کرد و نکته ای را تذکر داد که پس از تحقیق و بررسی در سند و اصل این دعا متوجه شدم نکته بسیار زیبا و به جایی فرموده است.

دعای فرج

ایشان فرمود دعای فرج دعای بسیار مهمی است و نقل شده ائمه در شب بیست و سوم ماه رمضان آنرا می خوانده اند. مصدر این دعا کتاب کافی شیخ جلیل القدر محمد ابن یعقوب کلینی است که در کتاب فروع جلد چهارم صفحه 162 از کتاب روزه باب دعا به نقل از محمد بن عیسی به نقل از معصوم آورده است:
در شب بیست و سوم ماه رمضان این دعا را ایستاده و نشسته و در حال سجده و در تمام حالات و در تمام این ماه و در هر حالی که توانستی و هر زمان که توانستی بعد از حمد خدای تبارک و تعالی و صلوات بر پیامبر بخوان و تکرار کن:

اللهم کن لولیک فلان بن فلان، فی هذه الساعة وفی کل ساعة، ولیًا، وحافظًا، وناصرًا، ودلیلاً، وقائدًا، وعونًا [ وعینًا ]، حتى تسکنه أرضک طوعًا، وتمتعه فیها طویلاً..

این دعا را مومنان در مواقع دعا و اجابت خوانده اند هرچند در نسخه های مختلف اختلاف جزئی در کلمات یا ترتیب آنها وجود داشته است. قطعا منظور از فلان بن فلان، حجت بن الحسن سلام الله علیهما است که چون در آن زمان اسم ایشان را مخفیانه به زبان می آوردند به این شکل ذکر شده. اما در این دعا، عبارت وتمتعه فیها طویلاً بعید است که از معصوم نقل شده باشد. به نظر می آید روایت درست آن را شیخ طوسی در کتاب شریف تهذیب الاحکام آورده است. در جلد سوم این کتاب صفحه 102 در قسمت دعاهای ده روز آخر ماه رمضان همین روایت را از محمد بن عیسی به نقل از ائمه علیهم السلام نقل کرده:
قال: وکرر فی لیلة ثلاث وعشرین من شهر رمضان - إلى أن قال - أللهم کن لولیک فلان بن فلان فی هذه الساعة وفی کل ساعة، ولیًا، وحافظًا، وقائدًا، وناصرًا، ودلیلاً، وعینًا، حتى تسکنه أرضک طوعًا، وتمکنه فیها طویلاً
این دعا همانطور که علما بدون تغییر و عقب و جلو خواندن کلمات، دست نخورده نقل کرده اند، نقل شده فقط عبارت تمتعه را به شکل تُمَکِّنَه (tomakkenaho) آورده است. هرچند پس و پیش خواندن کلمات دعاها بر اساس قاعده تسامح اشکالی ندارد اما بهتر است دعا به شکل صحیح و اقلا به شکل صحیح تر خوانده شود بخصوص دعایی به این مهمی.
اما عبارت تمکنه برای این محل و این معنی مناسب تر است، به دلیل هم آنکه در سیاق آیات قرآن و احادیث نبوی و اهل بیت برای چنین جایگاه و منظوری، عبارت تمتع (بهره بردن) استفاده نشده. کلمه مَکَّن َ در عربی یعنی توانایی و چیرگی بخشیدن است. در آیات قرآن تمتع یا بصورت منفی آمده یا برای امور مباح و چیزهایی امثال زناشویی حلال و بهره از خوراکی ها و بطور کل نعمتهای دنیایی. اما در مقابل، آیاتی که تمکّن را آورده از امور مهمی مثل حاکمیت و قدرت سخن به میان آورده است. مثلا در آیه مستضعفین می فرماید:

الَّذِینَ إِن مَّکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْ‌ضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ وَأَمَرُ‌وا بِالْمَعْرُ‌وفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنکَرِ‌ ۗ وَلِلَّـهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ‌ ﴿٤١حج﴾

نمی توان از خدا طلب تمتع در زمین کرد در حالی که ظالمان متکن باشند. نمی شود ما از انجام عبادات و برپا شدن حکومت امام زمان خوشحال و متمتع (بهره مند) باشیم در حالیکه مستکبران بر زمین متمکن باشند. پس باید امام زمان بر زمین متمکن شود تا در سایه این تمکن و چیرگی، ما از نعمتهای مختلف مادی و معنوی لذت ببریم (متمتع شویم).
در آیات مختلف قرآن برای حاکم شدن از واژه تمکن استفاده شده است:
أَلَمْ یَرَ‌وْا کَمْ أَهْلَکْنَا مِن قَبْلِهِم مِّن قَرْ‌نٍ مَّکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْ‌ضِ مَا لَمْ نُمَکِّن لَّکُمْ وَأَرْ‌سَلْنَا السَّمَاءَ عَلَیْهِم مِّدْرَ‌ارً‌ا وَجَعَلْنَا الْأَنْهَارَ‌ تَجْرِ‌ی مِن تَحْتِهِمْ فَأَهْلَکْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَأَنشَأْنَا مِن بَعْدِهِمْ قَرْ‌نًا آخَرِ‌ینَ ﴿ ٦ انعام﴾
وَلَقَدْ مَکَّنَّاکُمْ فِی الْأَرْ‌ضِ وَجَعَلْنَا لَکُمْ فِیهَا مَعَایِشَ ۗ قَلِیلًا مَّا تَشْکُرُ‌ونَ ﴿١٠ اعراف﴾
وَکَذَٰلِکَ مَکَّنَّا لِیُوسُفَ فِی الْأَرْ‌ضِ یَتَبَوَّأُ مِنْهَا حَیْثُ یَشَاءُ ۚ نُصِیبُ بِرَ‌حْمَتِنَا مَن نَّشَاءُ ۖ وَلَا نُضِیعُ أَجْرَ‌ الْمُحْسِنِینَ ﴿٥٦ یوسف﴾
وَقَالَ الْمَلِکُ ائْتُونِی بِهِ أَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِی ۖ فَلَمَّا کَلَّمَهُ قَالَ إِنَّکَ الْیَوْمَ لَدَیْنَا مَکِینٌ أَمِینٌ ﴿٥٤ یوسف﴾
إِنَّا مَکَّنَّا لَهُ فِی الْأَرْ‌ضِ وَآتَیْنَاهُ مِن کُلِّ شَیْءٍ سَبَبًا ﴿٨٤ کهف﴾
وَقَالُوا إِن نَّتَّبِعِ الْهُدَىٰ مَعَکَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْ‌ضِنَا ۚ أَوَلَمْ نُمَکِّن لَّهُمْ حَرَ‌مًا آمِنًا یُجْبَىٰ إِلَیْهِ ثَمَرَ‌اتُ کُلِّ شَیْءٍ رِّ‌زْقًا مِّن لَّدُنَّا وَلَـٰکِنَّ أَکْثَرَ‌هُمْ لَا یَعْلَمُونَ ﴿٥٧ قصص﴾
وَلَقَدْ مَکَّنَّاهُمْ فِیمَا إِن مَّکَّنَّاکُمْ فِیهِ وَجَعَلْنَا لَهُمْ سَمْعًا وَأَبْصَارً‌ا وَأَفْئِدَةً فَمَا أَغْنَىٰ عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَلَا أَبْصَارُ‌هُمْ وَلَا أَفْئِدَتُهُم مِّن شَیْءٍ إِذْ کَانُوا یَجْحَدُونَ بِآیَاتِ اللَّـهِ وَحَاقَ بِهِم مَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُونَ ﴿٢٦ احقاف﴾
پس سعی کنیم با توجه به اینکه دعای فرج، بسیار مهم بوده و برای آن آثار و برکات زیادی نقل شده و به خواندن آن توصیه شده، دعا را به شکل صحیح بخوانیم.

مطالب مرتبط:

دعای فرج یا دعای سلامتی؟

دعای فرج که امام رضا علیه السلام سفارش فرمودند

نظرات (۹)

    • پاسخ:

      علیکم السلام
  1. راستی! میتونید توی اینستاگرام هم کار کنید؟ اینجوری راحت تر میشه تو شبکه های مجازی پخشش کرد ...
    • پاسخ:

      هستم در اینستا moodkerbes
      ولی اونجا نمیشه طولانی نوشت.
    • پاسخ:

      چشم. می خواستم اطلاعاتم رو تکمیل تر کنم و مطلبی بنویسم. اما فکر می کنم بهتر است منتظر شوم تا فردا سید حسن صحبت کند. احتمال میدهم صحنه هایی از عملیات هم پخش شود.
    • پاسخ:

      سلام و رحمت خدا بر شما دوست عزیز
      ممنون از لطفتون. دیروز روز پر استرسی بود. ولی کلی حال داد.
  2. راستی شما هم تنت به تن سید حسن خورده ها ، خبر رو که شنیدم اولین چیزی که یادم اومد این جملات شما بود!!!
    {عملیات نظامی بر علیه اهداف نظامی، جوابی نظامی می طلبد. حتی پرتاب موشک نه تنها جواب مناسبی نیست بلکه نشان دهنده ضعف امنیتی و عملیاتی است. جواب نظامی یعنی حمله به یک پایگاه یا "کاروان نظامی" و از پا در آوردن دشمن و "اسارت" آنها.}
    اتفاقی بود دیگه!!!؟؟؟
    دست ما رو هم بگیر حاجی...
    • پاسخ:

      ما شاگردیم. همه تو لبنان تحلیلشون قوی میشه
  3. حزب الله مثل همیشه گل کاشت.
    الحمد لله الذی جعلنا من المتمسکین بولایه امیرالمومنین علی بن ابیطالب و ائمه المعصومین علیهم السلام.
  4. سلام علیکم

    در ادعیه ماثوره همه قیود لازمه ملحوظند اگرچه در لفظ مختفی باشند.
    • پاسخ:

      علیکم السلام
      برادر، شاید یکی مثل من سوادش کم بود، چه طور باید درک کنه؟ :)
      بله درسته اما اینجا بحث تعارض مطرح است که در این حالت کدام منبع را باید ملاک قرار داد. در حوزه قم سند شیخ کلینی را به شیخ طوسی ارجح قرار می دهند. حال اینکه شاید لازم باشد به جهت خصوصیت علمی و تخصص ایشان، شیخ طوسی ملاک قرار بگیرد. ضمن اینکه همانطور که در متن آمده، کلمه تمتعه در قرآن و احادیث برای این منظور بکار نرفته و تمکنه بارها برای این منظور تکرار شده است. از نظر نحوی هم واقعا زیباتر است. من که از وقتی این نکته را شنیدم دعا را با عبارت تمکنه می خوانم.

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی