۶۵ مطلب با موضوع «آشنایی با لبنان :: فرهنگ و آداب و رسوم» ثبت شده است

    • عزاداری شیعیان لبنان

      استفاده از این مطلب صرفا با ذکر منبع مجاز است.

      مراسم عاشورا در ضاحیهامروز در لبنان تعطیلی اول سال هجری است. به معنای دیگر، ماه محرم از نظر دولت لبنان شروع شده است. مدارس لبنان امروز تعطیل هستند. هرچند بیشتر شرکتها و موسسه های شیعیان و مسیحیان امروز باز هستند اما اول سال هجری، برای اهل سنت مانند اول نوروز ما است و اهمیت خاصی دارد. چند روزی است کم کم خیابانهای ضاحیه سیاه پوش شده و مغازه ها لباسهای سیاه در ویترین نهاده اند. چرخ دستی های زیادی به فروش پرچم های سیاه، چفیه، پیشانی بند، سی دی های نوحه و خلاصه لوازم عزاداری می پردازند. حزب الله در حال آماده شدن برای تامین امنیت مراسم عزاداری است. همینطور در نبطیه، شهر سیاه پوش شده و اقدامات مختلفی برای آماده ساختن محل مراسم شبهای محرم انجام شده است. دیگر شهرها و روستاهای لبنان هم شاهد جنب و جوش عاشقان اهل بیت است. در ادامه به معرفی عادات و رسوم عزاداری در لبنان می پردازیم.

    • زعتر

      زعترزعتر نوعی گیاه است که ما به آن آویشن می گوییم و غربی ها اوریگامه. با اینحال مزه و طعم و شکل آن در مناطق مختلف دنیا اندکی تفاوت دارد. مثلا زعتر لبنان با زعتر سوریه که به زعتر شامی معروف است در طعم و مزه کمی متفاوت است. زعتر را به صورت تازه در سالاد و غذا، و همچنین به صورت خشک کرده، استفاده می کنند.
       

      زعتر در تاریخ
      اما بشنوید از حکایت های تاریخی که در مورد زعتر ذکر می کنند. می گویند زعتر را مصری ها در مومیایی کردن استفاده می کردند. یونانی های قدیم هم در حمام ها و معابد بخور آنرا استفاده می کردند و معتقد بودند منبع شجاعت است. برخی معتقدند استفاده از زعتر را رومی ها رواج دادند. چرا که در پاک سازی اتاق ها و اضافه کردن رایحه معطر به پنیر و مشروبات الکلی از آن استفاده می کردند.

    • مشکلات اجتماعی و طلاق در لبنان

      لبنان کشور کوچکی است. جمعیت اندکی هم دارد. اگر از لحاظ جامعه شناختی نگاه کنیم، روابط اجتماعی و تغییرات آن در طول تاریخ این کشور، مشابه دیگر جوامع شرقی بوده است.
      ازدواج های فامیلی در این کشور زیاد بوده و هنوز هم هست. می دانید در ازدواج فامیلی خطر بیماری و مشکلات و معلولیت هایی مانند منگولیسم بالاتر است. شاید به همین سبب تعداد افرادی که در لبنان از مشکلات و معلولیت های جسمی یا ذهنی رنج می برند زیاد است. من در پیاده روی مسیر نیم ساعته ام تا محل کار اقلا پنج دیوانه و عقب افتاده و منگل می شناسم.  
      در فرهنگ لبنان قدیم ازدواج دوم و چند همسری بسیار بیشتر از الان بوده ولی اکنون، بشدت کاهش یافته و جزو استثناها محسوب می شود.

      طلاقاز سوی دیگر طلاق در لبنان چشمگیر است. طلاق گرفتن اصولا خیلی راحت است! خصوصا تا قبل از عروسی. برای لبنانی ها دوران عقد زمانی برای آشنایی با روحیات و شخصیت طرف مقابل محسوب می شود. برای همین اگر دختری دید نامزدش بخیل است خیلی راحت طلاق می گیرد. یا مثلا طرف دختر خاله اش را عقد می کند، در همان دوران عقد طلاق می دهد. جالب تر اینکه پسر خاله ی دیگرشان، می آید دختر خاله را می گیرد! تصور می کردم نسبت طلاق در لبنان بیشتر از ایران باشد اما آمارهای این چند سال اخیر مرا از چنین نتیجه گیری و قضاوتی منصرف کرد!

    • وقتی یک متخصص ماشین در آمریکا از برخی مسئولان و فعالان رسانه ای ما بهتر می فهمد!

      بله، متخصص ماشین!
      دو سه شب پیش با جمعی از جوانان لبنانی به قول خودشان سَهرَة کردیم؛ یعنی شب نشینی. ساعت ده شب رفتیم در یک رستوران نشستیم و تا ساعت یک نصف شب حرف زدیم. دو نفر قلیان می کشیدند و یکی سیگار. ما هم مجانی دودشان را استفاده می کردیم!
      یکی از آنها در آمریکا متولد شده بود و در آنجا زندگی می کرد. پس از چندین سال، تعطیلات را آمده بود لبنان. عربی اش ضعیف نبود و قطعا از من بهتر بود. اما ماشالله انگلیسی را کاملا بومی (native) صحبت می کرد. در آمریکا کارش مهندسی اسپرت کردن ماشین است. البته در محل زندگی مشتری! (برای مرفهین بی دردی که حال ندارند به کارگاه و تعمیرگاه بروند و منتظر بمانند). از نصب باند و سیستم صوتی و قفل مرکزی و مانیتور گرفته تا شیشه دودی کردن و غیره. وضع کارش خیلی خوب است و از آن کاملا راضی است. از جوانهای بی دغدغه ای می گفت که نمی دانند با پولهای باد آورده چه کنند. زن و بچه که ندارند، پول دارند و خرج اسپرت کردن ماشین می کنند. درصد عمده شان هم مهاجران هستند. عربها و بیشتر از آنها، سیاه پوستها. از جوانی می گفت که آمده بود روی بدنه بی ام دابلیو آخرین مدل اش در طرف راست و چپ ماشین مانیتور بزرگ نصب کند تا رهگذران هم از دیدن فیلم بی نصیب نمانند! (یک ضرب المثل فارسی می گوید: تا احمق در جهان هست ماهیخوار گرسنه نمی ماند!)
      یکی از جوانها از او درباره تظاهرات سیاه پوستان و مشکلاتی که به خاطر قتل سیاه پوستان و رفتار نژادپرستانه پلیس بوجود آمده سوال کرد. پاسخش جالب بود.

    • بنده و پروردگار - به مناسبت میلاد مسیح + هدیه

      امشب شب میلاد حضرت مسیح است؛ که سلام خدا بر پیامبر مان و خاندانش و بر او باد. روز 25 کانون اول یا همان دسامبر روزی است که به عنوان میلاد حضرت مسیح جشن گرفته می شود. ضمن تبریک این روز به مسیحیان و موحدان، یک کلیپ صوتی عربی بسیار زیبا در مورد پروردگار یافته بودم که اکنون تقدیم می کنم. متن و ترجمه این کلیپ هم همراه آن قابل دانلود است.

      اما در مورد تاریخ میلاد مسیح علیه السلام باید گفت که حتی خود مسیحیان این تاریخ را قبول ندارند. چرا که زمان تولد حضرت مسیح طبق تاریخ و انجیل در زمستان نبوده است. دلایل مسیحیان را از یک منبع مسیحی بخوانیم:

    • جرج جرداق، عاشقی غریب، غریبی ادیب

      جرج جرداق،

      یک شاعر و ادیب لبنانی،

      یک مسیحی اما عاشق مولای شیعیان کسی که بیش از بسیاری از ما نهج البلاغه را خوانده است. اقلا 40 دور!

      در مراسم بزرگداشتی که ایران در بیروت برای وی ترتیب داد، اشخاص مختلفی صحبت کردند. یکی از آنها هادی جرداق، پسر جرج جرداق بود. سخنرانی او که همراه با چند خاطره جالب بود، با تشویق فوق العاده حاضرین همراه شد.

      وی می گفت در نوجوانی به همراه پدرش کل اروپا را گشتند و چون پدرش از هواپیما واهمه داشت، با کشتی به این سفر رفتند. برایش جالب بود که بیش از نیم قرن پیش که نه شبکه اینترنت بود نه جی پی اس، پدرش اطلاعات فوق العاده ای در مورد شهر ها، اماکن مختلف و آداب و رسوم مردم آنجا داشت.

      او تعریف کرد، یک بار دزدی به منزل ما زد و چون ما را نادارتر از خودش یافت و چیز بدرد بخوری پیدا نکرد کیسه اش را هم رها کرد و رفت.

      یکبار پدر، شب که به خانه آمد از سر تا پا خیس بود. گفتیم چه شده؟

      گفت: از قهوه خانه ای که در برج با دوستانم دور هم جمع می شویم بیرون آمدم. 15 قرش (یک صدم لیره) به گدایی که همیشه کنار در می نشست دادم. رفتم تاکسی سوار شوم دیدم هیچ پولی برایم نمانده. برگشتم به گدا گفتم چند قرش بده من به منزل بروم. فرادا دو برابرش را به تو می دهم. اما آن قالتاق قبول نکرد و نداد! لذا پیاده کل راه را آمدم و در زیر باران خیس شدم.

      جرج جرداق در ایران شناخته شده تر از لبنان است. چرا که برای لبنانی ها عجیب نیست که یک مسیحی به فرد با عظمتی مثل مولای ما علی ابن ابی طالب علیه السلام توجه کند. اما در ایران عجیب است. از آنجا که اسم او در کتابها و نشریات ما آمده، خیلی از ما ایرانی ها وی را می شناسیم. با این حال او در لبنان غریب تر است تا ایران. در اواخر عمر خود هم گوشه عزلت خود نشسته بود و کسی خبری از او نمی گرفت. دنیا به قدری بر او سخت گرفته بود که وی برای گذران زندگی حاضر شده بود کتابخانه ارزشمند خود را بفروشد. حیف که مسئولان ما و شیعیان لبنان قبل از مرگش به او کم لطفی کردند. شاید اگر امام موسی صدر در لبنان حضور داشت، وی اینطور به سختی و مشقت نمی افتاد.

    • مالیات ماشین در لبنان

      تصویر تزیینی است

      سه روز مانده به ماه جدید میلادی، بانک برایم اس ام اس داد که تشریف بیارید میکانیک ماشینتان را پرداخت کنید! میکانیک در لبنان منظورشان مالیات وسایل نقلیه است که قرار است به وزارت داخلیه و بلدیات (وزارت کشور و شهرداریها) برسد تا خیابانها را سوراخ کرده و چراغها را خراب کنند و پلیس ها را بفرستند منزلشان که مردم حالشان در ترافیک گرفته شود! واقعیت امر در لبنان همین است. این مالیات را می شود از طریق شرکت پست لبنان، بانک، و صرافی های معتبر پرداخت کرد. مالیات ماشینها مربوط به سال ساخت آنها بوده و اسب بخار موتور هم در آن موثر است. کمترین مالیات به ماشینهای کوچک چهار سیلندر تعلق می گیرد که خب ماشین بنده هم در همین حد است!

    • ازدواج ساده و معنوی خمینی

      عروسی اش خیلی ساده برگزار شد. انگار نه انگار آنها در آمریکا بزرگ شده و درس خوانده اند و ثروت و مال و منال کافی برای یک عروسی مفصل دارند.
      پدر داماد، اهل جنوب لبنان است. دهکده آنها در نزدیکی صور، یکی از دهکده های مقاوم و مقاوم پرور جنوب است. سید از جوانی به آمریکا رفته و مشغول کار شده بود. بعد از پیروزی انقلاب ایران، اسم بچه هایش را به نام بزرگان انقلاب ما گذاشت.
      سید بچه هایش را به ایران فرستاد تا در سایه حکومت اسلامی، تربیت اسلامی پیدا کنند. همه آنها بیش از هرکسی که در ایران بشناسید مومن و خوش اخلاق، آرام و خوش خلق و متین و مهربان هستند. بسیار به عبادات و ادعیه اهمیت می دهند و فرق ندارد کجا باشند، آمریکا و ایران و لبنان، در همه جا با شکل و ظاهر و اخلاق و رفتار اسلامی ثابتی حضور دارند.
      عروسی بسیار ساده ی آقا داماد، در دهکده همسرش برگزار شد. در حیاط خانه ای روستایی، صندلی پلاستیکی گذاشته بودند و میزهای پلاستیکی کوچکی برای پذیرایی. از آنجا که پیش بینی شده بود باران می آید، حیاط را با پارچه ای پوشانده بودند که شکل عجیبی داشت. بعدا فهمیدم چتر نجات اسراییلی بوده است!
      خانمها در یک منزل و مردها هم در یک منزل بودند. چون یکی از نزدیکان فامیل در سوریه به شهادت رسیده بود، جشن با شادی زیادی همراه نبود و فقط دعا و قرآن و مداحی آنرا زینت بخشیده بود. سپس شیرینی تعارف کردند و بعد از آن ناهار دادند. روی میزهایی داخل اتاق میهمان خانه، چند نوع پیش غذای لبنانی بود: متبل، معجنات، سالاد، کبة، دلمه، و غذای اصلی هم نوعی گوشت و پلو به نام کبسه بود. به همین سادگی.
      ماه عسلشان را هم برای دو هفته به ایران آمدند.

      کاش جوانهای ایرانی هم ازدواج آسان را در پیش می گرفتند و اینقدر خودشان و خانواده شان را زجر نمی دادند.

    • الغالبون - سریال مقاومت در ماه رمضان

      ماه رمضان در لبنان و کشورهای عربی، ماه سریال های تلوزیونی است. البته ایران خودمان هم دست کمی از آنها ندارد. اما این رسم از قدیم در اعراب بوده و سریالهای مصری و سوریه ای از سریالهای پرطرفدار و پربیننده در میان اعراب بوده و هستند. لبنان هم سریالهایی تولید می کند اما جذابیت سریالهای سوریه ای بیشتر از آن است. مثلا سریال پرطرفدار باب الحاره (دروازه محله) که یک درام اجتماعی است و داستانها و زندگی سوریه ای ها در زمان گذشته را به تصویر می کشد با داستانی زیبا و جذاب، شما را به میان حوادث و روابط مردمان یک محله می برد و با آنها همراه و هم دل می کند.

      المنار هم با تولید سریال الغالبون پا به عرصه شب نشینی های ماه رمضان گذاشت. این سریال که با استقبال زیادی رو به رو شد به زندگی مردم لبنان در سالهای اشغال و داستان رنج و دردهای آنها می پردازد و چگونگی شکل گیری مقاومت و مبارزه آن با دشمن اشغالگر را به تصویر می کشد. این سریال برنده جشنواره رادیو و تلوزیونهای لبنان در سال 2011 شد. داستان این سریال خانواده ای جنوبی را به تصویر می کشد که در میانه ی اشغال دشمن، کار و فعالیت و ازدواج می کنند و علی فرزند خانواده به مقاومت می پیوندد و دیگری در زندان اسراییلی ها می افتد و فرزند بزرگتر هم با فعالیت مطبوعاتی تلاش در کمک به مقاومت دارد. دختر آنها که با پسرخاله شان ازدواج کرده هم به نوعی مخفیانه در حال کمک به مقاومت است. همسرش یعنی پسرخاله و دوست صمیمی علی وارد قسمت اطلاعاتی مقاومت شده و به اسراییل می رود و عملیاتهای اطلاعاتی مهمی انجام می دهد.

    • ماه های سریانی در تقویم لبنانی

      حتما تا به حال کلمه تموز و ایار یا نیسان را شنیده اید. اینها اسم ماه های تقویم سریانی هستند. در گذشته در مقطع هایی از تاریخ، تقویم مورد استفاده اعراب تقویم سریانی بوده که از سومری ها و آشوری ها و آرامی ها به دست آنها رسیده بود. تقویم آشوری تقویمی قمری است. اکنون تقویم شمسی گریگوری ملاک تاریخ در لبنان است اما با اسم ماه های تقویم سریانی.

      هر ماهی متعلق به یکی از خدایگان سومری ها بوده و معتقد به خاصیت بخصوصی برای آن ماه بوده اند.

      تقویم لبنانی